Karol Plage (1857-1927)

Wybitny numizmatyk warszawski. Po ukończeniu studiów technicznych pracował w kolejnictwie. Zainteresowania numizmatyczne rozwijał stopniowo. Zbierał dokumenty, rachunki mennicze, przeglądał ważniejsze zbiory. Po przejściu na emeryturę całkowicie poświęcił się swojej pasji. Początkowo katalogował monety polskie w Ermitażu, potem zajął się konserwacją zbiorów numizmatycznych księcia Białozielskiego-Białozierskiego w Petersburgu. W 1925 roku objął stanowisko kustosza muzeum przy Mennicy Państwowej w Warszawie.

Grosz koronny Stanisława Augusta Poniatowskiego, 1766 r., Warszawa, miedź, awers. Dar Karola Plagego

Był człowiekiem niezwykle pracowitym, pierwszym wytrawnym znawcą mennictwa Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz Polski porozbiorowej. Z tego zakresu wydał kilka ważnych prac, do których sam wykonywał ilustracje. Wszystkie zawierały tło historyczne epoki z szerszym omówieniem stosunków monetarnych, wykaz dokumentów menniczych, ordynacji i innych źródeł dotyczących emisji monet oraz szczegółowy katalog typów i odmian wraz z rysunkami. Pierwsza: "Monety bite w miedzi za panowania Stanisława Augusta" ukazała się w 1897 roku w Warszawie. Kolejne wydane w Krakowie w latach 1902, 1906 dotyczyły mennictwa porozbiorowego. W ostatnim dziele (wydanym rok wcześniej w języku francuskim): "Okres Stanisława Augusta w historii numizmatyki polskiej" (Kraków, 1913), opatrzonym 34 tablicami i wzbogaconym o ważniejsze dokumenty mennicze, skatalogował wszystkie znane mu monety ostatniego polskiego króla.

Dwugrosz koronny Stanisława Augusta Poniatowskiego, 1766 r., Warszawa, srebro, awers. Dar Karola Plagego

W 1902 roku podarował Muzeum Narodowemu w Krakowie kilkadziesiąt monet ze swojej kolekcji. Utrzymywał aktywne kontakty z Wiktorem Wittygiem z Warszawy, także hojnym ofiarodawcą Gabinetu Numizmatycznego. Świadectwem przydatności opracowań Karola Plagego dla współczesnych czytelników jest reedycja trzech jego dzieł podjęta w latach siedemdziesiątych przez Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne.

Elżbieta Korczyńska