CZAPSCY

Encyklopedia / Dzieła i publikacje

Catalogue de la Collection des Médailles et Monnaies Polonaises

Pięciotomowy katalog polskich monet i medali Emeryka Czapskiego.

Catalogue de la Collection des Médailles et Monnaies Polonaises to francuskojęzyczne, pięciotomowe opracowanie kolekcji Emeryka Hutten-Czapskiego. Obejmuje monety i medale polskie oraz związane z Polską.

Warsztat autora

Czapski własnoręcznie opisywał powiększający się zbiór na kartach rękopiśmiennego katalogu, który stał się podstawą drukowanego opracowania. Według opisu Bogumiły Haczewskiej kartoteka liczyła ponad 11 tysięcy kart o wymiarach 9 × 11 cm i mieściła się w 19 oryginalnych pudełkach pokrytych cielęcą skórą. Kolor karty wskazywał metal opisywanego obiektu: białe przeznaczono dla srebra, żółte dla złota, pomarańczowe dla miedzi, a fioletowe dla innych metali.

Tomy I i II powstały najpierw jako interfoliowany Spis medalów i monet polskich, czyli egzemplarz z dodatkowymi kartami na zapiski. Rękopisy tomów III i IV Czapski opracował, nanosząc uzupełnienia na takich dodatkowych kartach w drukowanych tomach I i II.

Piąty tom nie został ukończony za jego życia. Zachowało się 85 stron zapisanych przez niego lub Elżbietę. Marian Gumowski doprowadził pracę nad ostatnim tomem do końca; wydanie ukazało się w 1916 roku, przy pomocy Feliksa Kopery. Przypisanie Czapskiemu przygotowania pięciotomowego katalogu w tekście Haczewskiej obejmuje zatem także tom ukończony i opublikowany po jego śmierci.

Edycje i rozbieżności

Maria Kocójowa przytacza pełny tytuł Catalogue de la collection des médailles et monnaies polonaises du comte Emeric Hutten-Czapski. Jej zapis bibliograficzny obejmuje Petersburg i Kraków oraz lata 1872–1916; miejsca wydania zapisano w nim jako „St. Persbourg - Cracovie”, z taką właśnie pisownią pierwszej nazwy. Kopia Wikipedii podaje lata 1871–1916. Katalog Biblioteki Cyfrowej Muzeum Narodowego w Krakowie potwierdza wydanie tomu I w 1871 roku w Petersburgu i Paryżu, przez C. Rickera i J. Baera. Rok 1872 pozostaje odmiennym zapisem bibliograficznym Kocójowej. W Graz w 1957 roku wykonano fotooffsetowe wydanie tomów 1–5.

Katalog był rezultatem samodzielnej pracy badawczej kolekcjonera, a nie tylko inwentarzem własności. W późniejszych tekstach muzealnych podkreślano jego znaczenie źródłowe dla numizmatyki polskiej.

Źródła