Europejskie Centrum Numizmatyki Polskiej było projektem ponownego udostępnienia zbiorów Muzeum Czapskich i stworzenia zaplecza badawczego. Objęło budynki przy Piłsudskiego 10, 12 i 14 wraz z ogrodami, a w planach uwzględniano także nowy pawilon w ogrodzie. Maria Kocójowa pisała o utworzeniu centrum w tych budynkach w 2013 roku.
Przygotowania
Maria Kocójowa łączy długofalowe starania z pracą Marii Krynickiej, która doprowadziła do remontu piętra pawilonu w latach 1963–1964 i organizowania wystaw czasowych. W późniejszych pracach uczestniczyli pracownicy Gabinetu Numizmatycznego z Bogumiłą Haczewską i Jarosławem Bodzkiem, rodzina oraz Towarzystwo Przyjaciół Muzeum.
Prace przy kamienicy Łozińskich prowadzono w latach 2006–2008. W 2007 ruszyły podstawowe prace przy numerach 10–12, a latem 2008 remont wsparty przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków. Plany i wizualizacje pokazano 28 listopada 2008 roku.
Finansowanie i program
Koncepcja pracowników Gabinetu Numizmatycznego zajęła pierwsze miejsce wśród 113 zgłoszeń według opisu Kocójowej. Umowę podpisali 14 maja 2009 roku minister Bogdan Zdrojewski i dyrektorka MNK Zofia Gołubiew. Podana kwota wynosi 23 143 477 zł: 19 661 968 zł z EFRR oraz 3 481 509 zł po stronie MNK. Finansowanie wiązało się z działaniem 11.1 „Ochrona i zachowanie dziedzictwa kulturowego o znaczeniu ponadregionalnym” Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko”, w XI priorytecie „Kultura i dziedzictwo kulturalne”. Kocójowa łączyła nadzieje na pomoc Unii Europejskiej z wyjątkowym, w jej ocenie, znaczeniem placówki dla polskiej i europejskiej pamięci zbiorowej.
Dokumentację budowlaną powierzono Pracowni Konserwacji Zabytków Arkona, aranżację Jackowi Budynowi. Przewidywano ekspozycje, w tym wystawę o darczyńcach z rodziny Czapskich, miejsca odczytów, magazyny, pracownie, bibliotekę, archiwum, salę konferencyjną, multimedia, udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, kawiarnię, lapidarium i nowy pawilon. Do komitetu honorowego zaproszono ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prezesa NBP, przedstawicieli władz Krakowa, PAN, PAU i Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego oraz prezesa Towarzystwa Przyjaciół Muzeum.
12 maja 2009 roku koordynator Mateusz Woźniak rozpoczął cykl wykładów wystąpieniem Skrzydlaci opiekunowie — anioły na monetach średniowiecznej Europy. Pokaz w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka od kwietnia do lipca 2012 roku łączono z albumem i filmem o remoncie.
Otwarcie
17 maja 2013, podczas Nocy Muzeów, fragmenty ekspozycji pokazano kilku grupom. Kocójowa zapowiadała pełne otwarcie na koniec czerwca. Zapisana kopia Wikipedii podaje 28 czerwca 2013 roku jako datę otwarcia. Wraz z wnętrzami odnowiono dziedziniec, ogród i lapidarium.
Badania i promocja poprzedzające otwarcie
Kocójowa przypisała Marii Krynickiej również zachętę do napisania monografii dziejów muzeum, wydanej w 1978. Pierwszy tom wielojęzycznych Notae Numismaticae / Zapisków Numizmatycznych w 1996 poświęcono pamięci Emeryka; znalazł się w nim jej artykuł The numismatic passion of Emeryk Hutten-Czapski. Pismo tworzono wspólnie z Sekcją Numizmatyczną Komisji Archeologicznej krakowskiego oddziału PAN i Uniwersytetem Jagiellońskim. Także przygotowywany w 2013 tom miał upamiętnić fundatora. Autorka określała ówczesne zbiory jako około dziesięciokrotnie większe od kolekcji założyciela. W przypisach przywoływała m.in. kronikę Gabinetu za lata 1997–2000 w tomie piątym pisma z 2004.
Kampanii remontowej towarzyszyły publikacja Monumentis Patriae na 110. rocznicę śmierci Emeryka oraz informacja o dostępie badawczym w ulotce Epicentrum Kultury. Wykłady dla dzieci i dorosłych wykorzystywały oryginalne zabytki, między innymi ze zbiorów Czapskich. Artykuł z 2013 ocenia te działania jako połączenie badań naukowych, obowiązku wobec darczyńców i udostępniania polskiego dziedzictwa publiczności europejskiej.
Źródła
- Odzyskana strona: Maria Kocójowa, Znaczenie Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie dla ochrony narodowej świadomości oraz polskiej nauki i kultury w zjednoczonej Europie. Kopia z 2013-10-31.
- Zapisana kopia Wikipedii, autorzy danego hasła: Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego – Wikipedia, wolna encyklopedia.