Encyklopedia / Instytucje i inicjatywy

Rewaloryzacja i aranżacja Muzeum Czapskich

Archiwalny program prac i dokumentacja ekspozycji.

Historyczny program i autor

Archiwalna strona poświęcona rewaloryzacji Muzeum Czapskich wskazuje Jacka Budyna jako autora koncepcji programowej. Jest to świadectwo historycznej koncepcji programowej.

Plany oraz propozycje ekspozycji

Strona wymieniała plan przyziemia, plan parteru i plan pierwszego piętra oraz projekt aranżacji gabinetu numizmatycznego i projekt wystawy monety polskiej. Podpisy dokumentują zakres propozycji, lecz same nie dowodzą ich wykonania.

Dokumentacja dawnego muzeum

Spis ilustracji obejmuje fotografię Elżbiety Czapskiej z Feliksem Koperą w gabinecie Emeryka około 1900 roku, Salę Zabytków Metalowych z 1904 roku, porcelanę saską na wystawie ceramiki z tego samego roku, dwa widoki ekspozycji sprzed 1935 roku i Gabinet Numizmatyczny około 1939 roku. Dwie pozycje sprzed 1935 roku mają taki sam podpis, ale pozostają odrębnymi pozycjami dokumentacji; sam tekst podpisu nie pozwala utożsamić fotografii. W podpisie nazwisko Kopery zapisano jako „Kapera”; zachowano tę rozbieżność w rejestrze źródłowym.

Henryk Woźniakowski w 2003 roku wskazywał na opóźnienia względem wcześniejszej zapowiedzi przywrócenia ekspozycji przed stuleciem darowizny. Jako przyczyny wymieniał brak środków, priorytety innych inwestycji oraz przechowywanie sztuki średniowiecznej w pałacyku. Późniejszy tekst Marii Kocójowej wiąże odnowienie funkcji muzealnych z Europejskim Centrum Numizmatyki Polskiej w 2013 roku. Autorka opisuje starania od 1989 roku jako wspólne działania rodziny Czapskich, pracowników MNK i społeczeństwa, korzystające z możliwości związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej. Za warunki udostępnienia zbiorów uznawała otwarcie kierownictwa MNK na te potrzeby, zmianę podejścia władz i pracowników, rozwiązania organizacyjne, pozyskanie funduszy oraz społeczne rzecznictwo.

W 1994 roku Izabella Godlewska de Aranda zainicjowała prywatny fundusz rodziny Czapskich na rewitalizację muzeum, zdeponowany w Fundacji MNK. Kocójowa wskazywała, że w latach 90. realizację zamierzeń spowalniały remonty całego Muzeum Narodowego. W dyskusjach uczestniczyli pracownicy Gabinetu Numizmatycznego kierowani przez Haczewską, a następnie Jarosława Bodzka. W tym fragmencie autorka używa imienia „Bogusława”, podczas gdy inne odzyskane materiały podają „Bogumiła”; wariantu nie rozstrzygnięto. Wypracowywana koncepcja łączyła historyczną tradycję i pamięć darczyńców z dostosowaniem ekspozycji do ówczesnych potrzeb.

Warunkiem remontu muzeum były wcześniejsze prace w kamienicy Łozińskich przy ul. Piłsudskiego 14, prowadzone w latach 2006–2008: miały umożliwić zabezpieczenie zbiorów i połączenie budynków. Podstawowe roboty przy numerach 10–12 rozpoczęto w 2007 roku, a latem 2008 ruszył remont dzięki dotacji Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków. Plany rozwoju i wizualizacje wnętrz przedstawiono w muzeum 28 listopada 2008 roku. Dokumentację budowlaną powierzono Pracowni Konserwacji Zabytków „Arkona” sp. z o.o., natomiast aranżację wnętrz przygotował Jacek Budyn, przedstawiany przez Kocójową jako architekt, kolekcjoner i numizmatyk.

Otwarciu wystawy numizmatycznej w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, prezentowanej od kwietnia do lipca 2012 roku, towarzyszyły promocja ilustrowanego albumu oraz pokaz filmu dokumentującego remont pałacyku i pawilonu Czapskich przy Piłsudskiego 10–12.

Zakres projektów przedstawiono na podstawie podpisów dawnego serwisu.

Źródła